მონაცემთა ბაზების მართვის სისტემა MariaDB Server 13.0-ის რელიზი

2026 წლის 15 სექტემბერს გამოვიდა მონაცემთა ბაზების მართვის სისტემა MariaDB 13.0.2, რომელიც მონიშნულია როგორც 13.0 შტოს პირველი სტაბილური რელიზი. MariaDB 13.0 შტო მიეკუთვნება შუალედურ გამოშვებებს (rolling), აგრძელებს ფუნქციონალის ეტაპობრივ განვითარებას და მან MariaDB 12.8 შტო ჩაანაცვლა. პარალელურად გამოქვეყნდა MariaDB 13.1.1 გამოშვება, რომელსაც რელიზ-კანდიდატის სტატუსი აქვს. MariaDB 12.0-ის რელიზი 2025 წლის აგვისტოში შედგა.

2025 წლის ივნისში გამოვიდა მონაცემთა ბაზების მართვის სისტემა MariaDB 11.8.2 (11.8 შტოს პირველი სტაბილური რელიზი). MariaDB 11.8 შტო მიეკუთვნება ხანგრძლივი მხარდაჭერის მქონე (LTS) გამოშვებებს და მისი მხარდაჭერა მინიმუმ 5 წლის განმავლობაში გაგრძელდება.

MariaDB პროექტის ფარგლებში ვითარდება MySQL-ის განშტოება (fork), რომელიც ინარჩუნებს უკუთავსებადობას და გამოირჩევა მონაცემთა შენახვის დამატებითი ძრავებისა და გაფართოებული შესაძლებლობების ინტეგრაციით.

MariaDB პროექტის განვითარებას კურირებს დამოუკიდებელი ორგანიზაცია MariaDB Foundation, ღია და გამჭვირვალე შემუშავების პროცესის შესაბამისად, რომელიც ცალკეულ მწარმოებლებზე არ არის დამოკიდებული.

MariaDB გადაწყვეტა MySQL-ის ნაცვლად მიეწოდება Linux-ის მრავალ დისტრიბუტივში (RHEL, SUSE, Fedora, openSUSE, Slackware, OpenMandriva, ROSA, Arch Linux, Debian) და დანერგილია ისეთ მსხვილ პროექტებში, როგორებიცაა Wikipedia, Google Cloud SQL და Nimbuzz.

OpenNET-ის ინფორმაციით, ძირითადი ცვლილებები MariaDB 13.0 შტოში:

• დამატებულია კონსტრუქცია "TYPE .. IS REF CURSOR" კურსორისთვის მიმთითებლის ტიპის მონაცემების გამოსაცხადებლად, რაც შეიძლება გამოყენებულ იქნას SQL-მოთხოვნის შედეგის ან სტრიქონების სიმრავლის დასაბრუნებლად შენახული პროცედურებიდან და ფუნქციებიდან;
• დაემატა RECORD ტიპის გამოყენების შესაძლებლობა პროცედურების პარამეტრებში და ფუნქციების მიერ დაბრუნებულ მნიშვნელობებში;
• დამატებულია ოპტიმიზატორის მინიშნება (hint) QB_NAME(), რომელიც საშუალებას იძლევა მოთხოვნის ბლოკს მიენიჭოს სახელი ამ ბლოკზე ოპტიმიზაციის ინსტრუქციების შემდგომი გამოყენებისთვის;
• დამატებულია შემსრულებადი კომენტარების მხარდაჭერა "/*!! ... */", რომლებიც იხსნება მხოლოდ მითითებულზე ძველ ვერსიებში. მაგალითად, თუ MariaDB 10.0 ვერსიაში საჭიროა "CREATE OR REPLACE TABLE" კონსტრუქციის შესრულება, ხოლო უფრო ძველ ვერსიებში — "CREATE TABLE IF NOT EXISTS":

   CREATE /*!100000 OR REPLACE */ TABLE /*!!100000 IF NOT EXISTS */ t1 ...

• INFORMATION_SCHEMA.SYSTEM_VARIABLES ცხრილში დამატებულია სვეტი IS_DEPRECATED მოძველებული ცვლადების მოსანიშნად, ხოლო INFORMATION_SCHEMA.STATISTICS და INFORMATION_SCHEMA.COLUMNS ცხრილებში გაჩნდა სვეტი CREATE_OPTIONS კონკრეტული ძრავებისთვის სპეციფიკური "CREATE TABLE" გამოსახულების შესაძლებლობების შესახებ ინფორმაციით;
• უზრუნველყოფილია აუდიტის პლაგინის ჟურნალებში მითითებული დროის ფორმატის მორგების შესაძლებლობა;
• უზრუნველყოფილია "CREATE OR REPLACE TABLE" ოპერაციის ატომური შესრულება;
• რეალიზებულია კონსტრუქცია "UPDATE ... RETURNING", რაც საშუალებას იძლევა განახლდეს სტრიქონები და მაშინვე დაბრუნდეს მათი შეცვლილი მნიშვნელობები;
• დამატებულია ცვლადი innodb_log_archive WAL-ჟურნალების ფაილების შენახვის რეჟიმის ჩასართავად (ერთ ფაილში ჟურნალის ციკლური გადაწერის ნაცვლად, შევსების შემდეგ ჩაწერა გადადის ახალ ფაილზე);
• MEMORY ძრავში დაჩქარებულია ინდექსების (UNIQUE INDEX) მუშაობა CHAR ტიპის სვეტებისთვის.