Craft აპები ქართულად: რა გავაკეთეთ სამ კვირაში და რა დარჩა

ოქტომბრის შუა რიცხვებში დავიწყეთ პროექტი: ArtCraft-ის ღია კოდის აპებს — ტექსტურ რედაქტორს, ელცხრილებს, ფოტო- და ვიდეორედაქტორს, ნახაზების პროგრამას და სხვებს — ქართული ინტერფეისი უნდა მივცეთ. მიზანი თავიდანვე ასე ჩამოვაყალიბეთ: ქართული უნდა იყოს არა ჩვენს ცალკე ვერსიაში, არამედ თავად აპების ოფიციალურ გამოშვებებში. ანუ ნებისმიერმა ადამიანმა, ვინც აპს ჩამოტვირთავს, პარამეტრებში უბრალოდ „ქართული“ უნდა აირჩიოს.

სამი კვირის შემდეგ სურათი ასეთია:

• 17 აპი, რომლებსაც თვალს ვადევნებთ;
• 6 აპი უკვე ოფიციალურ გამოშვებაში ქართულად მუშაობს, მეშვიდე — CADCraft — მომდევნო ვერსიით შემოვა;
• დაახლოებით 37 000 თარგმნილი ინგლისური სტრიქონი (ღილაკები, მენიუები, შეტყობინებები, მინიშნებები);
• 5 500-ზე მეტი გადაწყვეტილება სიტყვებზე, რომლებიც ქართულის მშობლიურმა მცოდნემ მიიღო;
• 40-ზე მეტი ცვლილება (Pull Request), რომელიც ArtCraft-ის გუნდმა უკვე მიიღო.

რა არის Craft აპები

ArtCraft (getartcraft.com) არის ღია კოდის პროგრამების ნაკრები, რომელსაც ArtCraft-ის გუნდი ავითარებს GitHub-ზე (ორგანიზაცია storytold). აპები Rust-ზეა დაწერილი, მუშაობს Windows-ზე, macOS-სა და Linux-ზე, ბევრი მათგანი კი ბრაუზერშიც, ყოველგვარი ინსტალაციის გარეშე. ლიცენზია — MIT ან Apache-2.0: პროგრამის თავისუფლად გამოყენება, შეცვლა და გავრცელება შეიძლება.

ნაკრებში შედის WordCraft (ტექსტური დოკუმენტები), GridCraft (ელცხრილები), DeckCraft (პრეზენტაციები), PdfCraft (PDF), PhotoCraft (ფოტორედაქტორი), LightCraft (ფოტოთეკა და RAW-ის დამუშავება), VectorCraft (ვექტორული გრაფიკა), DesignCraft (მაკეტი და გამოცემა), FigCraft (ინტერფეისის დიზაინი), FilmCraft (ვიდეომონტაჟი), EffectCraft (მოძრავი გრაფიკა), CADCraft (დაპროექტება და ნახაზები), ასევე TextureCraft, MaterialCraft, Craft Anything და საზოგადოების მიერ შექმნილი SolidCraft. მათ აერთიანებს Craft Launcher — პროგრამა, რომელიც დანარჩენებს აყენებს და ანახლებს.

სად ვართ ახლა

უკვე ოფიციალურ გამოშვებაში

• VectorCraft — ვექტორული ილუსტრაცია;
• LightCraft — ფოტოთეკა და RAW-ის დამუშავება;
• DesignCraft — გვერდების მაკეტი;
• FigCraft — ინტერფეისის დიზაინი;
• EffectCraft — მოძრავი გრაფიკა;
• Craft Launcher — ნაკრების „მთავარი შესასვლელი“.

მიღებულია, მომდევნო გამოშვებას ელოდება

CADCraft — ქართული 5 ნოემბრის საღამოს მიიღეს, აპის ბოლო ვერსიიდან რამდენიმე საათში. ამიტომ ქართული მომდევნო ვერსიით შემოვა.

განხილვაზე

WordCraft, PdfCraft, PhotoCraft, FilmCraft, GridCraft და Craft Anything. თარგმანი ყველგან მზადაა, ახლა გუნდის განხილვას ელოდება. ზოგს მიმომხილველებმა უკვე შენიშვნები დაუწერეს, ჩვენ კი გავასწორეთ.

ელოდება ან შეჩერებულია

• DeckCraft — ქართული თარგმანი მზადაა, მაგრამ აპი ჯერ თარგმანების საერთო სისტემაზე უნდა გადავიდეს (ამაზე ქვემოთ).
• SolidCraft — CAD-ის ტერმინებზე პროფესიონალ ინჟინერს ვეკითხებით, სანამ ტექსტს გავგზავნით.
• TextureCraft და MaterialCraft — მოგვიანებით.
• SoundCraft-ს თარგმანის სისტემა ჯერ საერთოდ არ აქვს; როგორც კი გაუჩნდება, ქართულსაც დავამატებთ.

ისტორია პირველი: ენა შრიფტის გარეშე არ არსებობს

Craft აპები ტექსტს თავად ხატავენ და ოპერაციული სისტემის ღილაკებს არ იყენებენ. ამიტომ თუ აპს ქართული ასოების შრიფტი არ აქვს, თარგმანი შეიძლება სრულ წესრიგში იყოს, ეკრანზე კი ასოების ნაცვლად ცარიელი ოთხკუთხედები გამოჩნდეს. პროგრამისტები ამ ოთხკუთხედებს „ტოფუს“ ეძახიან.

ამიტომ თავიდანვე დავაწესეთ წესი: ენა შრიფტის გარეშე არ იგზავნება. ArtCraft-ს აქვს შრიფტების საერთო ნაკრები, craft-fonts. მასში ქართულისთვის დაემატა Noto Sans Georgian, ღია ლიცენზიით (SIL OFL). შემდეგ ყველა აპს ცალკე, პატარა ცვლილება სჭირდებოდა, რომ ეს შრიფტი ჩატვირთოს. GridCraft და EffectCraft სხვა გზით მიდიან: ისინი კომპიუტერში დაყენებულ შრიფტებს იყენებენ, ხოლო Windows-სა და macOS-ში ქართული შრიფტი უკვე ჩაშენებულია.

გულწრფელად უნდა ვთქვათ: VectorCraft-ის მიმდინარე გამოშვება შრიფტების ნაკრების ძველ ვერსიას იყენებს. ამიტომ კომპიუტერზე, სადაც ქართული შრიფტი საერთოდ არ არის (მაგალითად, ზოგიერთ Linux-ზე), ქართული ჯერ კიდევ ოთხკუთხედებით შეიძლება გამოჩნდეს. ეს მომდევნო განახლებებით გასწორდება.

კიდევ ერთი დეტალი: ინგლისურ ინტერფეისში ზოგი სათაური მთლიანად დიდი ასოებით იწერება. ქართულში დიდი ასოების როლს მთავრული ასრულებს, ამიტომ Craft Launcher-ისთვის გადავწყვიტეთ, რომ ასეთი სათაურები მთავრულით დაიწეროს — სადაც შრიფტს მთავრული აქვს.

ისტორია მეორე: როგორ ვისწავლეთ სხვის პროექტში მუშაობა

ღია კოდის პროექტში ცვლილება „Pull Request“-ით (მოკლედ PR) იგზავნება: შენ ცვლილებას სთავაზობ, პროექტზე პასუხისმგებელი ადამიანი (მეინტეინერი) კითხულობს და, თუ ყველაფერი რიგზეა, იღებს. ArtCraft-ის გუნდი დღეში ათობით PR-ს იღებს, ამიტომ მკაფიო წესები აქვთ. ზოგი მათგანი ჩვენ საკუთარ შეცდომებზე ვისწავლეთ.

• პატარა და ერთი დანიშნულების PR. თავიდან ერთ PR-ში ყველაფერს ვაგზავნიდით: თარგმანს, შრიფტს, ნიმუშ დოკუმენტებს, თარიღების ფორმატს. მიმომხილველებმა გვთხოვეს, დაგვეყო: ჯერ შრიფტი, მერე თარგმანი, დანარჩენი — მოგვიანებით. პატარა PR სწრაფად იკითხება და სწრაფადაც მიიღება.
• ყოველი PR თავისთავად სწორი უნდა იყოს. CADCraft-ში მიმომხილველმა შენიშნა: თუ ქართულის ჩართვა ერთ PR-შია, ქართული შრიფტის ჩატვირთვა კი მეორეში, მაშინ მხოლოდ პირველის მიღების შემთხვევაში მომხმარებელი ოთხკუთხედებს დაინახავს. ორივე ერთად უნდა იყოს.
• ზოგი ფაილი მხოლოდ გუნდისაა. 4 ნოემბერს CADCraft-ის ორივე PR შეჩერდა: ჩვენ ვცვლიდით პროექტის გეგმას (ROADMAP) და ავტომატური აწყობის ფაილს, ხოლო პროექტის წესით ამას მხოლოდ გუნდი აკეთებს. ეს სტრიქონები ამოვიღეთ და PR-ის აღწერაში ჩამოვწერეთ, რა უნდა განაახლოს გუნდმა. 5 ნოემბრის საღამოს მეინტეინერმა ორივე PR თავად მიიღო, ჩვენი ცვლილებები ხელუხლებლად დატოვა და აღწერაში დაწერა: „თარგმანი ქართულის მშობლიურმა მცოდნემ დაწერა“.
• სხვა კომპანიების პროდუქტების სახელები — არა. TextureCraft-ის პირველი PR 4 ნოემბერს დაიხურა ერთი სტრიქონის გამო, რომელშიც კომერციული პროგრამის სახელი ეწერა. ახალ PR-ს მოგვიანებით, ამ წესის გათვალისწინებით გავგზავნით.

ისტორია მესამე: სიტყვები, რომლებზეც დიდხანს ვიფიქრეთ

თარგმანი ორ ეტაპად მიმდინარეობს. ჯერ თითოეული ინგლისური სტრიქონი მნიშვნელობით ითარგმნება — ისე, თითქოს ქართული ტექსტი თავიდანვე ქართულად დაიწერა. შემდეგ საეჭვო სიტყვები ჯგუფებად მიდის ქართულის მშობლიურ მცოდნესთან: ის ვარიანტებიდან ირჩევს ან საკუთარს წერს. ყოველი გადაწყვეტილება საერთო ლექსიკონში ინახება, ამიტომ ერთი და იგივე სიტყვა ყველა აპში ერთნაირად ითარგმნება. რამდენიმე მაგალითი:

• „Back“ — DeckCraft-ში უკან დაბრუნების ღილაკზე თავიდან „უკნიდან“ ეწერა, ანუ „ზურგიდან“. შეცდომა თარგმანების საერთო საცავის მიმომხილველმა შეამჩნია. ახლა ღილაკზე „უკან“ წერია.
• „Redo“ და „Repeat“ — PhotoCraft-ში ორივე „გამეორება“ იყო: ორი სხვადასხვა ბრძანება ერთი სახელით. ახლა „Redo“ არის „ხელახლა შესრულება“, როგორც დანარჩენ აპებში.
• „Spin Button“ — GridCraft-ში ასე ჰქვია რიცხვის ველს ორი პატარა ისრით. სიტყვასიტყვით „ბრუნვის ღილაკი“ გამოდის, რაც შეცდომაში შეიყვანს. ავირჩიეთ „ისრიანი მთვლელი“.
• „All Intra“ — ვიდეოს შენახვის რეჟიმი, სადაც ყოველი კადრი დამოუკიდებლად იკუმშება (ინგლისურად intra-frame). პირველ ვარიანტში „სრული ინფრა“ მოხვდა — ინფრასტრუქტურასთან აირია. სწორია „სრული ინტრა“.
• „Convert to“ — PdfCraft-ში ჯერ „კონვერტაცია შემდეგად“ ვთარგმნეთ. მიმომხილველმა შენიშნა, რომ „შემდეგად“ ნიშნავს „შემდეგნაირად“ და არა „რაში“. ახლა წერია „გარდაქმნა:“, რომელსაც ფორმატის ასარჩევი სია მოსდევს.
• „by …“ — Craft Launcher-ში აპის ბარათზე ავტორის სახელი „ავტორი: …“ ფორმით არ ეტეოდა. გახდა „ავტ. …“.

სიგრძე ცალკე გამოწვევაა: ქართული სიტყვები ხშირად ინგლისურზე გრძელია, ღილაკზე კი ადგილი შეზღუდულია. ამიტომ ყოველ აპს ეკრანის ასობით მდგომარეობაში ვამოწმებთ და ვეძებთ, სად იჭრება ქართული ტექსტი.

ისტორია მეოთხე: თარგმანი, რომელიც ყოველდღე ძველდება

Craft აპები ძალიან სწრაფად ვითარდება: თითქმის ყოველდღე გამოდის ახალი ვერსია, ემატება ახალი ღილაკები და შეტყობინებები. ამიტომ თარგმანი ერთჯერადი სამუშაო არ არის. ყოველდღე ვამოწმებთ, რა ახალი ინგლისური ტექსტი გაჩნდა თითოეულ აპში, ვთარგმნით და ღია PR-ებს ვამატებთ. მაგალითად, 6 ნოემბრის დილით LightCraft-ში ხუთი ახალი სტრიქონი გაჩნდა — მათ შორის „ცხელი პიქსელების მოცილება“ — და იმავე დღეს ითარგმნა.

ამას ემატება დიდი ცვლილება: ArtCraft-ის გუნდი ყველა აპის თარგმანს ერთ საერთო საცავში, craft-i18n-ში აგროვებს. როცა აპი ამ სისტემაზე გადადის, თარგმანებს საკუთარი საცავიდან კი აღარ, craft-i18n-იდან იღებს. თუ იმ მომენტისთვის ქართული იქ არ დახვდა, აპი ქართულს დაკარგავს. ამიტომ ქართულ თარგმანებს craft-i18n-ში წინასწარ ვაგზავნით. WordCraft-ისა და PdfCraft-ის ქართული იქ უკვე არის, 6 ნოემბრის დილით კი კიდევ ოთხი მიიღეს: CADCraft, PhotoCraft, FilmCraft და Craft Launcher. მიმომხილველმა PhotoCraft-ის 4 247 სტრიქონი შეამოწმა და დაწერა: „სუფთა კატალოგია“.

როგორ ითარგმნა

თარგმანი Claude Code-ით შეიქმნა (Anthropic-ის AI ასისტენტი პროგრამისტებისთვის), თითოეული ინგლისური სტრიქონის მნიშვნელობიდან; ტერმინოლოგია და საეჭვო სტრიქონები ქართულის მშობლიურმა მცოდნემ (@devius) გადაწყვიტა.

სხვა კომპანიების პროგრამების (Microsoft, Adobe, Figma) ქართული თარგმანებიდან არაფერი გადმოგვიწერია. LibreOffice-ის, KDE-ისა და GIMP-ის ღია ქართული თარგმანები მხოლოდ შედარებისთვის გამოვიყენეთ, ტერმინების შესამოწმებლად.

აპების აწყობა და ტესტები ცალკე სერვერზე მიმდინარეობს. ყოველი ცვლილების გაგზავნამდე აპის სრული ტესტები ეშვება, მათ შორის ის ტესტებიც, რომლებიც ამოწმებს, რომ შრიფტში ქართული ასოები მართლა არის.

სცადეთ ახლავე

ჩვენ მიერ აწყობილი 12 აპის ქართული ვებვერსია ბრაუზერში, ინსტალაციის გარეშე იხსნება: artcraft.serveradmin.ge. ყოველი აპი ქართულად იხსნება; ინგლისური თუ გჭირდებათ, მისამართს ბოლოში დაუმატეთ ?lang=en.

ოფიციალური ვერსიები Craft Launcher-ით დგება: github.com/storytold/craft-launcher. VectorCraft-ში, LightCraft-ში, DesignCraft-ში, FigCraft-სა და EffectCraft-ში ქართული აპის პარამეტრებში, ენების სიიდან ირჩევა.

ჩვენი ვებგვერდები ArtCraft-ის ოფიციალური საიტი არ არის — ეს საზოგადოების თარგმანია. ოფიციალური საიტი: getartcraft.com. აპების ხატულები: © 2026 ArtCraft Team და აპების ავტორები, MIT OR Apache-2.0.